Crisissen en verandering

Op een avond in maart keken we naar het tv journaal, en daarna was alles anders. Het kostte ons een paar weken, maar we schikten ons in nieuwe patronen, nieuw gedrag. Daar nemen we nu afscheid van, we zijn corona moe, de curves dalen en de zon schijnt.

Vanaf de eerste week riep iedereen, wetenschappers, revolutionairen en reactionairen, boze en verontruste burgers en – verbazingwekkend genoeg misschien nog het minst van al – ook een paar politici op om van de lock-down een echte reset te maken. Als we dan toch stilstaan, dan kunnen we hierna toch elke richting uit? We hoeven ons toch niet tevreden te stellen met een lichte bijsturing hier en daar?

Bovendien, zeiden ze, we zijn toch al veranderd, we gedragen ons helemaal anders dan voordien? Kijk maar, de ratrace is stil gevallen, onze inkomsten en uitgaven zien er heel anders uit – niet voor iedereen, maar toch – ons sociaal leven is helemaal ondersteboven en onze agenda? Kinderen en ouders! Dat doet deugd! Zie je wel dat we het kunnen …

Welke richting we dan wel uitmoeten, daarover verschillen al die stemmen, van bubbel tot bubbel, van mening. Meer nog dan vroeger, zo lijkt het wel, deze crisis scherpt het het eigen grote gelijk aan.

Het maakt moedeloos, die kakafonie aan meningen en overtuigingen, dat geroep en getier. Het toont hoe verdeeld de maatschappij is. De stilstand dreigt permanent te worden: ‘terug naar normaal’ brengen we niet meer op, en over een andere richting zijn we het niet eens. De motor sputtert, en de vraag of dit nu echt is wat we willen, is onontkoombaar.

Als coach en veranderingsmanager verbaast me dat niet.

We hebben ons gedrag veranderd, zeker. Als individu, als organisatie, als bedrijf. We hebben aan crisismanagement gedaan, geïmproviseerd, oplossingen gevonden voor problemen die we nooit hadden.

Maar niet van harte. Niet omdat we er echt van overtuigd zijn dat nooit op restaurant gaan beter is dan drie keer per week. Dat thuis werken op zolder zoveel handiger en prettiger is dan op kantoor. Dat altijd en alomtegenwoordige kinderen een zegen zijn, en schoolgebouwen overschat. Dat e-commerce, ergens tussen elf en twaalf ’s avonds, betere koopjes oplevert dan een bezoek aan een fysieke winkel.

Het is allemaal van moeten.

Elke coach en elke veranderingsmanager zal je vertellen dat opgelegde gedragswijzigingen niet blijven. Een echte verandering vraagt dat we de redenen voor die verandering vinden in onze eigen waarden en overtuigingen. Ze komt van binnenuit. Dat geldt voor een individu – waarom denkt u anders dat die nieuwsjaarsresoluties nooit lang stand houden? – en dat geldt voor organisaties, waar de waarden en overtuigingen zichtbaar zijn in de bedrijfscultuur.

In een crisis hebben we daar geen tijd voor. Een crisis leidt niet zomaar tot een echte verandering in ons gedrag.

Maar het is wel een kans.

De spanning tussen het opgelegde gedrag en onze vaak onbewuste, onuitgesproken waarden en overtuigingen maakt brokken. We worden ongemakkelijk en lastig. Maar zo vangen we wel veel makkelijker een glimp op van die waarden.

Dit is een uitgelezen moment om onze blinde vlekken te belichten en nu eens echt te onderzoeken wat we belangrijk vinden. Dan weten we misschien nog niet waar we straks, als individu of organisatie naartoe willen, we hebben dan wel een kompas in de hand en weten waar we van vertrekken.

Stilstaan hoeft dan niet. Ook al weten we niet wat deze reis, deze pandemie, ons allemaal nog aan verrassingen gaat brengen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: